Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Lý do, nguyên nhân: Điều được dùng để giải thích, biện minh cho một hành động, quyết định hoặc sự việc nào đó.
   • Cơ sở, căn nguyên: Điểm mấu chốt, nguồn gốc dẫn đến một sự việc hoặc làm nền tảng cho một lập luận.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Anh ta tức giận mà không có căn cớ rõ ràng.
  • Mọi kết luận đều phải dựa trên căn cớ xác đáng.
  • Tòa án yêu cầu phải có căn cớ pháp lý vững chắc.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Không có căn cớ": Không có lý do hay cơ sở nào.
  • Lời buộc tội đó hoàn toàn không có căn cớ.
• "Dựa trên căn cớ": Dựa vào lý do, cơ sở nào đó.
  • Quyết định được đưa ra dựa trên căn cớ của các báo cáo khoa học.

Biến thể và từ gần giống

• Căn nguyên (danh từ): Nguồn gốc, nguyên nhân sâu xa của sự việc.
  • Tìm hiểu căn nguyên của vấn đề.
• Cớ (danh từ): Lý do (thường dùng trong văn nói, có thể là lý do nhỏ hoặc không chính đáng).
  • Anh ấy kiếm cớ để không tham dự.

Từ đồng nghĩa

• Lý do: Điều giải thích tại sao một sự việc xảy ra hoặc một hành động được thực hiện.
• Nguyên nhân: Điều dẫn đến, gây ra một sự việc, hiện tượng.
• Cơ sở: Điểm dựa, nền tảng cho một lập luận hay hành động.

Lưu ý sử dụng

• "Căn cớ" thường được dùng trong ngữ cảnh trang trọng, chính thức hoặc văn viết nhiều hơn so với từ "cớ".
• Từ này nhấn mạnh tính hợp lý, tính có cơ sở của lý do hơn là "cớ" (đôi khi mang sắc thái miễn cưỡng, vụn vặt).